Πέμπτη, 19 Απριλίου 2018

Επόμενη "εκπαιδευτική συνάντηση" της "Πρωτοβουλίας 'Ψ' " με θέμα: "Οι επαγγελματικοί ρόλοι στην Ψυχική Υγεία" - Παρασκευή, 27/4/2018, στις 19.00, στο χώρο του Δικτύου "Hearing Voices"

Η επόμενη "εκπαιδευτική συνάντηση" της "Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία" θα έχει ως θέμα

      "Οι επαγγελματικοί ρόλοι στην Ψυχική Υγεία". 

Ποιος είναι και ποιος θα έπρεπε να είναι ο ρόλος του/της ψυχιάτρου, του/της νοσηλευτή/τριας, του/της ψυχολόγου, του/της κοιν. λειτουργού κοκ. 

Πώς μπορούμε να πάμε πέρα από τον κυρίαρχο εξουσιαστικό χαρακτήρα που διαπερνά την σύλληψη και την άσκηση των ρόλων. 

Του ψυχίατρου, στην κορυφή της ιεραρχίας, ως του κάτοχου της "απόλυτης αλήθειας", ως του "εξομολογητή" που δίνει τη "σωστή ερμηνεία" στο "ακατέργαστο υλικό" του "εξομολογούμενου" ασθενή-και με τον μονόδρομο του ψυχοφάρμακου να έπεται. 

Του νοσηλευτή, ως εκτελεστικού οργάνου στην πυραμίδα της ιεραρχίας, να διεκδικεί, στην καλλίτερη περίπτωση, τον ορισμό ενός αποστειρωμένου καθηκοντολόγιου. 

Του ψυχολόγου, ως δευτερεύοντος θεραπευτικού ρόλου, απλώς συμπληρωματικό σ΄ αυτόν του ψυχιάτρου, του κοινωνικού λειτουργού να υποβαθμίζεται, συχνά, στα γραφειοκρατικά των επιδομάτων, των επιτροπών αναπηρίας κοκ. 

Πώς οι ρόλοι μπορούν  είναι πραγματικά θεραπευτικοί χωρίς το ξεπέρασμα των εξουσιαστικών σχέσεων, πρωτίστως με τον ψυχικά πάσχοντα, προς μια συνομιλία και επικοινωνία μαζί του σε μια σχέση ισοτιμίας. Μια σχέση μεταξύ υποκειμένων, πρωτίστως "ανθρώπου προς άνθρωπο" και όχι "ειδικού" προς μια "διαγνωστική κατηγορία".  Με την αμφισβήτηση και την αποδόμηση της "κοινωνικής ανάθεσης", στη βάση της οποίας λειτουργούν όλοι αυτοί οι ρόλοι, πρωτίστως αυτός του ψυχιάτρου, για τον κοινωνικό έλεγχο του ψυχικά πάσχοντος. 

Και στη βάση της ισότιμης σχέσης με τον ψυχικά πάσχοντα, την εγκαθίδρυση μιας ισότιμης σχέσης μεταξύ όλων των επαγγελματικών ρόλων, χωρίς αποστειρωμένες οριοθετήσεις, με επίκεντρο την κατανόηση της πολυπλοκότητας και την απάντηση στην ολότητα των αναγκών του πάσχοντος υποκειμένου. 

Για όλα αυτά θα γίνουν εισηγητικές παρεμβάσεις από ψυχιάτρους, νοσηλευτές, ψυχολόγους και άλλους, στη συνάντηση της Πρωτοβουλίας  και θ΄ ακολουθήσει συζήτηση.

              Την Παρασκευή, 27/4/2018, στις 19.00, στο χώρο του Δικτύου "Hearing Voices",  Τροίας 44, κοντά στην πλ. Βικτωρίας.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ 




Δευτέρα, 16 Απριλίου 2018

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΥΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥΣ ΓΙΑ ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ : ΓΙΑ ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΟ





ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΥΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥΣ ΓΙΑ ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΓΙΑ ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΟ









Τα χρονίως λιμνάζοντα ύδατα μιας αμετάκλητα κατασταλτικής ψυχιατρικής, που ασκείται σε όλες τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, ήλθε να ταράξει, για μιαν ακόμη φορά, η νέα ανακοίνωση «προθέσεων» του υπουργείου Υγείας (διαμέσου του Γενικού Γραμματέα του), με το σύνηθες λεκτικό πυροτέχνημα περί «ολοκλήρωσης της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης», για «μετασχηματισμό», «μετεξέλιξη», κλείσιμο, των εναπομεινάντων ψυχιατρικών νοσοκομείων. Με αναμενόμενο, φυσικά, το ξέσπασμα ποικίλων αντιδράσεων προς υπεράσπιση του ψυχιατρικού ασύλου.



Μετά το νόμο για την περίφημη «διοικητική μεταρρύθμιση» (δηλαδή, ένα χαρτί στο συρτάρι του Υπουργείου) και το νόμο για τους «ακαταλόγιστους αδικοπραγούντες» (εδώ είχαμε, ωστόσο, τη θεσμοθέτηση του «ειδικού» περίκλειστου τμήματος), μας έρχεται ένα νέο αντι-μεταρρυθμιστικό εγχείρημα.


Η κυβέρνηση και το επιτελείο των νεοϊδρυματικών της συμβούλων επί θεμάτων ψυχικής υγείας δεν θα είχαν, βέβαια, καμιά πρόθεση να ταράξουν «τα λιμνάζοντα ύδατα», αν δεν πιέζονταν από τις Βρυξέλες να εφαρμόσουν αυτό που δεν πρόλαβε η προηγούμενη κυβέρνηση, με Διοικητή, τότε, στο ΨΝΑ τον Π. Θεοδωράκη, επί Υπουργείας Γεωργιάδη και Βορίδη - το κλείσιμο, δηλαδή, των εναπομεινάντων ψυχιατρείων σε εφαρμογή του «συμβολαίου» που πρόβλεπε η χρηματοδότηση από την ΕΕ του «Ψυχαργώς» - για μια μεταρρύθμιση που ποτέ δεν έγινε.



Στο κείμενο του ΓΓ, που υποτίθεται πως συνοψίζει τα συμπεράσματα μιας σχετικής ημερίδας που έγινε τον Δεκέμβριο του 2017, και με τη γνωστή «μεταρρυθμιστική» ρητορεία (συνδυασμός αερολογίας και ασχετοσύνης) με την οποία έχουμε συνηθίσει να μας σερβίρουν οπισθοδρομικές πρακτικές και πολιτικές, υπάρχει ουσιαστικά μια πρόταση με πρακτικό αντίκρισμα, για την οποία, άλλωστε, γίνεται η «συζήτηση»: αφορά την υπαγωγή των Κέντρων Ψυχικής Υγείας (ΚΨΥ), ενηλίκων και παιδιών/εφήβων, και των στεγαστικών δομών (ξενώνων, οικοτροφείων, προστατευόμενων διαμερισμάτων) στις Υγειονομικές Περιφέρειες (ΥΠΕ). Ενα μέτρο αποκλειστικά διοικητικού χαρακτήρα, με καταστροφικές επιπτώσεις (αν πραγματοποιηθεί) στις όποιες θεραπευτικές σχέσεις που, έστω μέσα στο στρεβλό τρόπο στη βάση του οποίου έχει διαμορφωθεί και λειτουργεί το σύστημα, εξακολουθούν να υπάρχουν, ή, έστω, απλώς να επιβιώνουν.



Καθώς, στα περίπου 35 χρόνια υποτιθέμενης μεταρρύθμισης, δεν έγινε καν δυνατό οι «ένοικοι» των δημόσιων εξωνοσοκομειακών στεγαστικών δομών να πάρουν εξιτήριο και εξακολουθούν να θεωρούνται ως νοσηλευόμενοι των ιδρυμάτων, η μεταφορά των στεγαστικών δομών από τα ψυχιατρεία στις ΥΠΕ θα εμφανίσει μια μεγάλη μείωση των παρουσιαζόμενων στα χαρτιά ως νοσηλευόμενων. Πχ, στο Δαφνί οι ένοικοι στις εξωνοσοκομειακές στεγαστικές δομές είναι περί τους 600. Αν αυτός ο αριθμός αφαιρεθεί από την επίσημη δύναμη κλινών του νοσοκομείου και, ταυτόχρονα, οι εναπομείναντες στα τμήματα χρόνιας παραμονής και στο γηροψυχιατρικό μεταβούν στα σχεδιαζόμενα νέα οικοτροφεία (που η σημερινή κυβέρνηση έχει κανονίσει να δοθούν σε ΜΚΟ), τότε η «δύναμη κλινών» του νοσοκομείου, από πάνω από χίλιες τώρα, θα κατέβει στις 225, όσες, δηλαδή, είναι οι κλίνες των «τμημάτων εισαγωγών» (στη πραγματικότητα 243). Άρα, για τις Βρυξέλες… «πρόοδος»… Και στη συνέχεια, έρχεται, φυσικά, η σειρά των «τμημάτων εισαγωγών» για μεταφορά, σιγά-σιγά και όπως-όπως, στα γενικά νοσοκομεία (με πόσο προσωπικό, πόσες κλίνες κλπ, ερωτήματα χωρίς απάντηση).



Γιατί ποια άλλη, πραγματική πρόοδο σηματοδοτούν αυτές οι προτεινόμενες αλλαγές, πέρα από το να αποτελούν το όχημα για το βίαιο κλείσιμο των ψυχιατρείων που, απλώς, τώρα επιχειρείται να περάσει με τρόπους που θα προκαλέσουν όσο το δυνατόν πιο λίγες αντιδράσεις, - σκορπώντας όσο το δυνατόν πιο μεγάλη σύγχυση που θα παραλύσει την όποια αντίδραση; Άλλωστε, η λεγόμενη «αναμόρφωση των οργανισμών» των ψυχιατρείων, το επίδικο ζήτημα στο οποίο έχει αναχθεί, ένθεν κακείθεν, το «κλείσιμο» ή «μη κλείσιμο» των ψυχιατρείων, με την όποια αβεβαιότητα και ανασφάλεια καλλιεργεί - και δικαίως - για το εργασιακό μέλλον των εργαζομένων, είναι το απαραίτητο συνοδό συμπλήρωμα, αυτού που ο ΓΓ ονομάζει «θεσμική υποστήριξη της μετεξέλιξης» των ψυχιατρείων.



Το προβαλλόμενο επιχείρημα/σερβίρισμα για τη νέα (νεοφιλελεύθερης κοπής) προσπάθεια κλεισίματος των ψυχιατρείων, αποπειράται, ως συνήθως, να αγκυροβολήσει (μέσω της πλήρους διαστρέβλωσης της) σε μια βασική αρχή της λειτουργίας ενός κοινοτικά βασισμένου συστήματος ψυχικής υγείας. Ότι, δηλαδή, το ΚΨΥ πρέπει ν΄ αποτελεί τη βασική μονάδα των διασυνδεόμενων υπηρεσιών, μεταξύ των οποίων και οι στεγαστικές δομές (παραλείποντας, ωστόσο, πλήρως την όποια αναφορά στην εκ των ουκ άνευ αναγκαία διασύνδεση ΚΨΥ-μονάδας νοσηλείας).



Βέβαια, ο αδαής χαρακτήρας που διακρίνει το κείμενο του ΓΓ, οδηγεί στο να αποκαλείται το ΚΨΥ «συντονιστικό κέντρο», με ό, τι αυτό σημαίνει για τον τρόπο που φαντάζονται (αλλά και που ήδη διαχειρίζονται) τις στεγαστικές δομές. Αυτός ο «συντονιστικός» τρόπος λειτουργίας έχει φτάσει σε σημείο που άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, τα οποία το σύστημα δεν έχει «τι να τα κάνει», πού να τα «τοποθετήσει» (όταν δεν τα πετάει κυριολεκτικά στο δρόμο), να τα στέλνει σαν «δέματα», σε μιαν άκρως απανθρωποποιητική και παλαιο-ιδρυματική λογική, σε όποια δομή υπάρχει κενή θέση, σε όποια άκρη της χώρας. Για παράδειγμα, από ψυχιατρείο της Αθήνας σε ΜΚΟ της Κρήτης κοκ. Χωρίς, φυσικά, καμιά σχέση με «επάνοδο στο οικείο περιβάλλον» του τόπου καταγωγής κλπ.



Μάλιστα, ακούστηκε πρόσφατα ότι ψυχιατρική κλινική γενικού νοσοκομείου σχεδιάζει την αποστολή χρονίως νοσηλευόμενων ασθενών της στη Λέρο!!!. Να ξαναρχίσουν, δηλαδή, σιγά-σιγά, πάντα με «καλές προθέσεις», «για το καλό τους», σε «μεταρρυθμισμένες δομές» (αρχικά) κλπ, οι αποστολές στη Λέρο!!!



Σε σύνδεση με αυτά, δεν είναι τυχαίο ότι, παρά την πρόσφατη αποκάλυψη μέσω δημοσιεύματος (στο VICE) για σκανδαλώδεις συνθήκες σε ιδιωτική ψυχιατρική κλινική, δεν υπήρξε καμιά αντίδραση από το Υπουργείο - δείγμα ότι, για μιαν ακόμα φορά, επιχειρείται συγκάλυψη του σκανδάλου που συνιστά ο τρόπος άσκησης της ψυχιατρικής και στον ιδιωτικό τομέα (ίσως, μάλιστα, πολύ περισσότερο σ΄ αυτόν).



Για μιαν ακόμη φορά, το ερώτημα που προκύπτει, σε σχέση με τους σχεδιασμούς του Υπουργείου, είναι : πώς μπορούμε να έχουμε ένα κοινοτικά βασισμένο σύστημα υπηρεσιών, χωρίς τομεοποίηση; ΄Η με γιγαντοτομείς των 400.000 κατοίκων, που ούτε και αυτοί δεν λειτουργούν; Αλλά και που αν λειτουργούσαν, σε τίποτα δεν θα άλλαζε η νοσοκομειοκεντρική λειτουργία του συστήματος. Όταν η διεθνής εμπειρία έχει δείξει ότι μπορούμε να έχουμε ουσιαστική κοινοτική παρέμβαση (πρόληψη, στήριξη, φροντίδα) όταν ο πληθυσμός αναφοράς δεν ξεπερνάει τις 100.000 κατοίκους - όταν επιπλέον, σύμφωνα με μερικές παραδειγματικές πρακτικές, για να είναι η παρέμβαση ουσιαστικά αποτελεσματική, δεν πρέπει ο πληθυσμό αναφοράς να είναι πάνω 60-80.000.



Και μάλιστα, εν προκειμένω, με αριθμητικά ελάχιστα ΚΨΥ (δεν μιλάμε για τις πρακτικά ανύπαρκτες παιδοψυχιατρικές υπηρεσίες, που λειτουργούν, για τις προτεινόμενες εξετάσεις, μέσω του ιδιωτικού τομέα), τα οποία είναι άκρως υποστελεχωμένα και έχουν μάθει να λειτουργούν όχι κοινοτικά, αλλά ως εξωτερικά ιατρεία, χωρίς καμιά διασύνδεση με μονάδες νοσηλείας.



Όταν η άρνηση για διασύνδεση με μονάδα νοσηλείας γίνεται καθεστώς και, μάλιστα, τείνει προς αναίρεση ακόμα και εκεί όπου, κατ΄ εξαίρεσιν, είχε καθιερωθεί.



Όταν οι προς επεξεργασία προτάσεις για την στελέχωση των ΚΨΥ προβλέπουν υποτυπώδη παρουσία νοσηλευτών και γενικά μια στελέχωση για όλες τις ειδικότητες, για πληθυσμούς 400.000 κατοίκων, πολύ κατώτερη από αυτή που έχει διεθνώς καθιερωθεί ως η αναγκαία για πληθυσμούς κάτω των 100.000 κατοίκων.



Όταν, πρωτίστως, δεν υπάρχει καμιά αμφισβήτηση της ασκούμενης ψυχιατρικής πρακτικής των ταξινομικών εγχειριδίων, των μηχανικών καθηλώσεων, της κλειδωμένης πόρτας και του μονόδρομου του ψυχοφάρμακου.



Όταν όλο και περισσότερο, όχι μόνο δεν αμφισβητείται, αλλά γίνεται αδιαμφισβήτητη η ψυχιατρική που «χάνει τον άνθρωπο πίσω από την αρρώστια», πίσω από το σύμπτωμα, την «επικινδυνότητα», το «άνευ νοήματος» κοκ.



Μια πραγματική διαδικασία Αποϊδρυματοποίησης θα είχε ως πρώτο βήμα την αμφισβήτηση των ασυλικών πρακτικών, που, μάλιστα, έχουν ήδη μεταφερθεί, και προγραμματίζεται να μεταφερθούν ακόμα περισσότερο, στην κοινότητα - με ένα «κλείσιμο ψυχιατρείων» που συνοδεύεται από την προετοιμαζόμενη εφαρμογή της υποχρεωτικής θεραπείας στην κοινότητα, ως το υποκατάστατο του στεγνά διοικητικού κλεισίματος των ψυχιατρείων που ετοιμάζουν.



Το ψυχιατρείο δεν καταργείται - αλλιώς, σ΄ αυτήν τη λογική, όπως άλλωστε το έχουμε δει διεθνώς, απλώς μεταλλάσσεται, περνώντας, από τον εγκλεισμό, στην εγκατάλειψη στο δρόμο και στην «περιστρεφόμενη πόρτα».



Το ψυχιατρείο ξεπερνιέται, μέσα από την αμφισβήτηση των εξουσιαστικών σχέσεων που το συνιστούν και το συγκροτούν, προς μιαν άλλη θεραπευτική σχέση ισοτιμίας, που ανοίγεται στην κοινότητα, αρνούμενη έμπρακτα την κλειστή δομή, προς κοινοτικές υπηρεσίες ως ενσάρκωση των νέων ισότιμων, πραγματικά θεραπευτικών σχέσεων και όχι μιας νέας διαχείρισης.



Αυτός ο ριζικός μετασχηματισμός, στην κατεύθυνση του ξεπεράσματος, είναι ο μόνος που μπορεί να εξασφαλίσει την χειραφέτηση όχι μόνο των ασθενών, αλλά και του προσωπικού - που τώρα αντιδρά και οχυρώνεται πίσω από την ασφάλεια της, έστω και κακοπληρωμένης, πλέον, αλλά μόνιμης, προς το παρόν, θέσης εργασίας στο ίδρυμα.



Με την μετάβαση από τον εντεταλμένο ρόλο του «φύλακα» (ανεξαρτήτως ειδικότητας, πτυχίων κλπ), που έχει να κάνει με την «κοινωνική ανάθεση», τον τρόπο λειτουργίας του ψυχιατρείου, τους κανόνες πειθαρχίας, ασφάλειας κλπ - όλα κατασκευές αυτής της «κοινωνικής ανάθεσης» - σε πραγματικά θεραπευτικούς ρόλους και σχέσεις ανθρώπου προς άνθρωπο.



Η σύγχυση και η ανασφάλεια λόγω οικονομικής κρίσης, μνημονίων, υποστελέχωσης, πολλαπλασιασμού των προς αντιμετώπιση προβλημάτων από όλο και λιγότερο προσωπικό, αλλά και η έλλειψη ενός εναλλακτικού οράματος, έχουν καλλιεργήσει ακόμα περισσότερο το έδαφος για τη δράση συνδικαλιστικών ομάδων και φατριών, που κυμαίνονται από την ποικιλότροπη υπεράσπιση του υπάρχοντος ασύλου (που το εξωραΐζουν, ξεχνώντας την καθημερινή ιδρυματική βία και την ανέκαθεν εξουθένωση του προσωπικού, εξαιτίας των πρακτικών που υποχρεώνεται να ασκεί, ως έκφραση του «κανονικού» για την θεραπεία/συμμόρφωση του «μη κανονικού»), μέχρι την πλήρη σύμπλευση με τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς.



Κάποια σωματεία, όπως ο ΣΥΝΟΨΥΝΟ, έσπευσαν σε σύμπλευση με τους σχεδιασμούς του Υπουργείου, με αντάλλαγμα, πάντα, κάποιους ρόλους και θέσεις/καρέκλες στα τεκταινόμενα.



Αλλοι ανέκαθεν υπέρ του «ειδικού ψυχιατρικού νοσοκομείου», δηλαδή του ψυχιατρικού ιδρύματος (ασυλικότεροι του ασύλου) και άλλοι προσπαθώντας να ισορροπήσουν μεταξύ της πρόσδεσης τους στην κυβέρνηση και της υπεράσπισης του ασύλου, που τώρα και αυτή η κυβέρνηση υποχρεώνεται να καταργήσει.



Ένα επιχείρημα που χρησιμοποιείται, είναι ότι και η υπόλοιπη Ευρώπη είναι γεμάτη ψυχιατρεία. Γιατί να ζητούν από εμάς να τα κλείσουμε; Μια εύκολη απάντηση θα ήταν ότι και η υπόλοιπη Ευρώπη προάγει τις ελαστικές σχέσεις εργασίας, τις ιδιωτικοποιήσεις, την περικοπή των κοινωνικών δαπανών, των μισθών κλπ. Άρα γιατί να μην αποδεχτούμε, και σ΄ αυτά, να είμαστε όπως «όλη η Ευρώπη»;



Ίσως να είναι λίγο πιο δύσκολο να γίνει κατανοητό ότι η ελληνική ψυχιατρική είναι ευρωπαϊκή (και αμερικάνικη) ψυχιατρική και ότι το ψυχιατρείο (και η κατασταλτική πρακτική, είτε μέσα σ΄ αυτό, είτε στην κοινότητα) είναι συνυφασμένο με αυτή την ψυχιατρική. Ότι και στην υπόλοιπη Ευρώπη οι εναλλακτικές πρακτικές ήταν πάντα μειοψηφικές, συνδεδεμένες με κοινωνικά κινήματα, ενάντια στην κοινωνία της καταστολής και του ελέγχου. Όλα τα παραδείγματα που υπάρχουν στην εναλλακτική ψυχιατρική απέδειξαν ότι μια άλλη ψυχιατρική, χειραφετητική, είναι δυνατή, αλλά, συνυφασμένη, προοπτικά, με ένα άλλο σύστημα κοινωνικό σχέσεων (ανοικτό και υποστηρικτικό στην διαφορετικότητα του καθενός), προσέκρουσε πάντα στις υπάρχουσες κυρίαρχες κοινωνικές σχέσεις και εξουσίες.



Ήταν, όμως, ανέκαθεν η μόνη προσέγγιση στο κλείσιμο του ψυχιατρείου, ως ξεπέρασμά του, που εξασφάλιζε και τις θέσεις εργασίας. Αντίθετα με τις ποικίλης κοπής και πολιτικής απόχρωσης νεοφιλελεύθερες πολιτικές κλεισίματος/ συρρίκνωσης των ψυχιατρείων, που ήταν συνυφασμένες με τις απολύσεις, τη μείωση του προσωπικού κλπ.



Αυτή τη στιγμή, αυτό που έχουμε μπροστά μας είναι μια κυβέρνηση που επιχειρεί ένα διοικητικό ανακάτεμα του χυλού της ιδρυματικής ψυχιατρικής στην κατεύθυνση της περιστολής των δαπανών, της διάλυσης υπαρχόντων θεραπευτικών ομάδων, κατακερματισμού και αναδιάταξης μονάδων χωρίς κανένα θεραπευτικό στόχο. Ακούστηκε, μάλιστα, ότι μπροστά την διαφαινόμενη αντίδραση στους προταθέντες σχεδιασμούς, είναι πιθανό να παρουσιάσουν επίσημα την αρχική πρόταση κάπως μετριασμένη, αφήνοντας κάποιες από τις στεγαστικές δομές στα ψυχιατρεία! Κανονικός «μύλος»… Διαχειριστικά τερτίπια, το ένα πίσω από το άλλο, αλλά η κατασταλτική πρακτική αμετάκλητη και χωρίς καμιά αμφισβήτηση, με το 65% των εισαγωγών να είναι ακούσιες, με μηχανικές, καθηλώσεις (ακόμα και εκουσίως νοσηλευόμενων ασθενών), με θανάτους από μηχανικές καθηλώσεις - και όλα αυτά δεν συζητούνται, «δεν υπάρχουν»…



Αν υπήρχε η παραμικρή πρόθεση για κάτι στοιχειωδώς μεταρρυθμιστικό, θα έπρεπε να εφαρμοστεί άμεσα η τομεοποίηση, με πληθυσμούς αναφοράς τις 100.000 κατοίκους, αναγκαστικά στη βάση των υπαρχόντων μονάδων νοσηλείας, λόγω της δραματικής έλλειψης ΚΨΥ, με άμεση υποχρέωση, σε σύντομο χρονικό διάστημα, να γίνουν παντού ΚΨΥ (επαρκώς στελεχωμένα και με ουσιαστικό κοινοτικό προσανατολισμό), που θα αποτελούν τη βασική μονάδα αναφοράς του κάθε τομέα. Με διασφάλιση των θέσεων εργασίας, όταν, σε αρκετά επόμενο στάδιο, θα μπορούσαν να μεταφερθούν οι κλινικές των ψυχιατρείων σε γενικά νοσοκομεία, με προϋπόθεση την επάρκεια κατάλληλα εκπαιδευμένου προσωπικού, την απόρριψη των κατασταλτικών πρακτικών, το άνοιγμα στην κοινωνία. Αυτό, φυσικά, θα σήμαινε μια γενναία χρηματοδότηση του συστήματος των δημόσιων υπηρεσιών, στην κατεύθυνση και της κατάργησης της όποιας και όποιου είδους ιδιωτικής επιχειρηματικότητας (ΜΚΟ, ιδιωτικές κλινικές κλπ) στην Ψυχική Υγεία - όπως σε όλη την Υγεία.



Από μόνη της, αυτή η πρόταση δείχνει ότι ένα κοινωνικό κίνημα είναι ο απαραίτητος όρος για την ακύρωση των κυβερνητικών σχεδιασμών και για ένα ριζικά διαφορετικό σύστημα υπηρεσιών ψυχικής υγείας.



16/4/2018










ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ



















Κυριακή, 15 Απριλίου 2018

Κάλεσμα της "Πρωτοβουλίας 'Ψ' " προς συλλογικότητες για κινητοποιήσεις και συνεργασία




Με αφορμή τις νεοφιλελεύθερες πρακτικές στην ψυχική υγεία




Όπως ίσως γνωρίζετε η “Πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός κινήματος στο χώρο της ψυχικής υγείας” δημιουργήθηκε το Νοέμβριο του 2013. Συστήθηκε εν μέσω της κατάρρευσης του δημόσιου συστήματος υγείας που για την ψυχική υγεία σηματοδοτείται κυρίως με το βίαιο κλείσιμο των δημόσιων ψυχιατρείων και την εκτόπιση των εκεί νοσηλευόμενων ως αντικείμενα προς απόρριψη. Σε έναν τόπο όπου η ψυχιατρική μεταρρύθμιση αποτέλεσε κενό γράμμα και η αναζήτηση μιας εναλλακτικής κουλτούρας που θα συνδιαλέγεται και δε θα εγκλείει, παρέμεινε ως αναφορά σε σχετικά συνέδρια και στην παρούσα οικονομική και πολιτική συγκυρία, δημιουργήθηκε το πρόσφορο έδαφος για να αλωθεί ό,τι είχε απομείνει από ένα κατά τα άλλα μονολιθικό και ασυλικό δημόσιο σύστημα περίθαλψης. Ένα σύστημα που χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι πάνω από τις μισές εισαγωγές γίνονται με την παρέμβαση της αστυνομίας, όπου τα δικαιώματα των φερόμενων ως ψυχικά ασθενών διακηρύσσονται μεγαλοστόμως σε συνέδρια και ημερίδες, όπου η φαρμακοθεραπεία αποτελεί μονόδρομο ειδικά για τις ‘διαταραχές’ εκείνες που αυθαίρετα χαρακτηρίζονται ως ανίατες.


Τεσσεράμισι χρόνια μετά βρισκόμαστε στον απόηχο του νόμου που ψηφίστηκε πρόσφατα στη Βουλή, το οποίο θεσμοθετεί την ίδρυση του «δικαστικού ψυχιατρείου», ενός εδικού τμήματος/φυλακής για όσους κρίνονται «ακαταλόγιστοι» για ποινικό αδίκημα που επιτέλεσαν και όπου για πρώτη φορά αναφέρεται ρητά, σε νομοθετική ρύθμιση, η νομιμότητα της επιβολής κατασταλτικών πρακτικών (μηχανικών καθηλώσεων και απομονώσεων), όταν υπάρχει «επιθετική» συμπεριφορά. Πρόκειται για μια πρωτοφανή κατασταλτική μετάλλαξη των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, στη βάση της κυρίαρχης βιολογικής ψυχιατρικής και της αγαστής συνεργασίας της με το βιο-φαρμακοβιομηχανικό σύμπλεγμα και τα ενέσιμα σχήματα που αυτό προωθεί στην αγορά - και, μέσω της κυρίαρχης ψυχιατρικής, στο σπίτι του κάθε ασθενή, ή και εν δυνάμει ασθενή. 
 

Παράλληλα, οι ασυλικές πρακτικές μοιάζει να προγραμματίζεται να μεταφερθούν στην κοινότητα με την προετοιμαζόμενη εφαρμογή της υποχρεωτικής θεραπείας στην κοινότητα, ως το υποκατάστατο του στεγνά διοικητικού κλεισίματος των ψυχιατρείων που ετοιμάζουν. Κι όλα αυτά εν μέσω μιας κακόφωνα ενορχηστρωμένης προπαγάνδας για (άλλη μια φορά) “κλείσιμο των ψυχιατρείων”, με το σύνηθες λεκτικό πυροτέχνημα περί «ολοκλήρωσης της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης» την ίδια στιγμή που δεν διατυπώνεται καμία αμφισβήτηση των ασυλικών πρακτικών, δεν ανοίγει καμία συζήτηση για τις μηχανικές καθηλώσεις, για τους θανάτους στα ψυχιατρεία ως αποτέλεσμα βίαιων πρακτικών, δεν διερευνούνται στο ελάχιστο δυνατότητες πέραν του φαρμακευτικού μονόδρομου. Αντίθετα προωθούνται νεοφιλελεύθερες πολιτικές κλεισίματος ή/και συρρίκνωσης των ψυχιατρείων, πάντα συνυφασμένες με τις απολύσεις, τη μείωση του προσωπικού κλπ., προτείνονται διοικητικού τύπου αλλαγές στην κατεύθυνση της περιστολής των δαπανών, της διάλυσης υπαρχόντων θεραπευτικών ομάδων, κατακερματισμού και αναδιάταξης μονάδων χωρίς κανένα θεραπευτικό στόχο.


Με αφορμή, λοιπόν, όλα όσα ψηφίζονται, σχεδιάζονται ή/και υλοποιούνται ήδη καλούμε την καθεμία και τον καθένα να στηρίξει με όποιον τρόπο επιθυμεί τις δράσεις μας, καλούμε πολιτικές και κοινωνικές ομάδες να προεκτείνουν νέες και να συγκροτήσουν πυρήνες αντίστασης στις γειτονιές που δραστηριοποιούνται. Ο μόνος τρόπος για να μην περάσουν και να μη βρουν εφαρμογή οι νέες κατασταλτικές νομοθεσίες είναι η αμφισβήτησή τους «από τα κάτω», μέσα από την κινητοποίηση των άμεσα ενδιαφερομένων, ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία, οικογενειών, λειτουργών ψυχικής υγείας, κοινωνικών συλλογικοτήτων-ένα κίνημα που θα αμφισβητεί τις κοινωνικές σχέσεις, τους θεσμούς και τις πολιτικές που εξακολουθούν να καταδικάζουν τους ψυχικά πάσχοντες στη θέση του κοινωνικού παρία, χωρίς ουσιαστικά αναγνωρισμένα και κατοχυρωμένα δικαιώματα, στο «έλεος» μιας ανελέητης κοινωνικής απόρριψης και ψυχιατρικής καταστολής. 
 


Είμαστε ανοικτές και ανοικτοί για να συναντηθούμε, να μιλήσουμε και να επεξεργαστούμε ιδέες και δράσεις να προωθήσουμε ανοικτές διαδικασίες και κινητοποιήσεις, σε ένα πνεύμα αντιιεραρχικό, οριζόντιο και ισότιμο, πέρα από κομματικές ταυτότητες και αναθέσεις, αλλά με πολιτικό προσανατολισμό για μια άλλη (αντι-) θέσμιση για την ψυχική υγεία, για ένα κίνημα ‘από τα κάτω’, που θα εμπεριέχει το λόγο των σημερινών αποκλεισμένων, που θα φέρει τα ζητήματα της (ψυχικής) υγείας πάλι πίσω στην κοινότητα. Ήδη υπάρχουν σχέδια για μια ενδεχόμενη κινητοποίηση στο Υπουργείο Υγείας, την Παρασκευή 18 Μαΐου 2018, για την οποία, όπως και για ό,τι άλλο προκύψει, επιθυμούμε να είμαστε σε επαφή για ενημέρωση και ενδεχόμενη συνεργασία. Περισσότερα σχετικά με την Πρωτοβουλία μπορείτε να βρείτε και στο http://protovouliapsy.blogspot.gr/ .



 ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ 

ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ







Παρασκευή, 23 Μαρτίου 2018

Eπόμενη συνάντηση της "Πρωτοβουλίας 'Ψ' " στις 30/03/2018 στις 19:00 στο χώρο του Hearing Voices




Αγαπημένοι/ες συνοδοιπόροι στην Πρωτοβουλία για τη Δημιουργία ενός Kινήματος στο χώρο της Ψυχικής Υγείας κατά την τελευταία μας συνάντηση στο κτίριο του Συλλόγου Αρχαιολόγων αναδύθηκε η ανάγκη για περαιτέρω κινητοποίησή μας σχετικά με τα τεκταινόμενα στο χώρο της ψυχικής υγείας. Μεταξύ άλλων συζητήσαμε για το ενδεχόμενο παρεμβάσεων καθώς και για την ανάγκη να δούμε γενικότερα τα επόμενα μας βήματα. 

Ενα επιπλέον σημαντικό ζήτημα, που έχει στο μεταξύ προκύψει, είναι η ανακοίνωση του Υπουργείου Υγείας για επαναφορά και άμεση εφαρμογή των σχεδίων για πλήρη αποδόμηση και διάλυση των εναπομεινάντων ψυχιατρείων - αντί για ριζικό μετασχηματισμό και ξεπέρασμά τους, προς ένα κοινοτικα βασισμένο σύστημα ψυχικής υγείας.

Θα υπάρξει σχετική ενημέρωση και συζήτηση για δράσεις της Πρωτοβουλίας.


Σας καλούμε λοιπόν στην επόμενη συνάντηση της Πρωτοβουλίας στις 30/03/2018 στις 19:00, στο χώρο του Hearing Voices (Τροίας 44, κοντά στην πλατεία Βικτωρίας), για ενημέρωση, συζήτηση, απολογισμό και προτάσεις για δράσεις.


Σας ενημερώνουμε ότι αυτή την περίοδο το "Δίκτυο Ψ", ως κομμάτι της Πρωτοβουλίας, έχει, μεταξύ άλλων, αναλάβει τη στήριξη της Μ.Χ., η οποία πρόσφατα πήρε εξιτήριο από το ψυχιατρείο.Προκειμένου οι συνθήκες στο σπίτι της να γίνουν βιώσιμες έχουμε αναλάβει να πλαισιώσουμε και σε συνεργασία μαζί της να φροντίσουμε το καινούριο σπιτικό της, το οποίο δεν έχει παρά στοιχειώδη πράγματα. Αν υπάρχουν είδη οικιακού εξοπλισμού που δε χρειάζεστε επικοινωνήστε μαζί μας στο 694 430 2577 ή φέρτε τα μαζί σας στη συνάντησή μας. Εξάλλου και το Δίκτυο “Ακούγοντας Φωνές” που φιλοξενεί τις συναντήσεις μας διαθέτει αποθήκη και έχει διαθέσει κατά καιρούς σε μέλη του είδη πρώτης ανάγκης που χρειάζονται.

Κοινοποιήστε όπου κρίνετε απαραίτητο.



Να στε καλά

και καλή αντάμωση


Παρασκευή, 16 Μαρτίου 2018

ΜΕ ΠΟΛΛΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ «ΑΔΙΚΟΠΡΑΓΟΥΝΤΩΝ ΨΥΧΙΚΑ ΑΣΘΕΝΩΝ» Ο ΝΟΜΟΣ 4509/17



 


Ο νόμος 4509/17, για τους «αδικοπραγούντες ψυχικά ασθενείς» που ψηφίστηκε πρόσφατα και παρουσιάζεται σήμερα, αποτελεί πράγματι μια «πρόκληση», όπως αναφέρεται στον τίτλο της ημερίδας, αλλά όχι προς τα «συστήματα Δικαιοσύνης και Ψυχικής Υγείας» να δράσουν σχετικά. Αλλωστε, τόσο η κρατούσα «Δικαιοσύνη», όσο και η «κυρίαρχη Ψυχιατρική», στη βάση της λογικής που λειτουργούν και της κοινωνικής ανάθεσης που επιτελούν, δεν βρίσκουν σ΄ αυτό το νόμο παρά αυτό που ανέκαθεν αναζητούσαν για να κάνουν πιο αποτελεσματική την διαχρονικά κατασταλτική τους αντιμετώπιση των ψυχικά πασχόντων. Αυτό στο οποίο, αντιθέτως, αποτελεί «πρόκληση» αυτός ο νόμος, είναι απέναντι στην όποια προσδοκία για μια εναλλακτική προσέγγιση (και πραγματικά θεραπευτική αντιμετώπιση) του ζητήματος των «αδικοπραγούντων ψυχικά πασχόντων». 

 

Ο νόμος κάνει νόμιμες κάποιες, ήδη από μακρού, ευρέως ασκούμενες πρακτικές, όπως η χορήγηση θεραπευτικών αδειών σε νοσηλευόμενους/φυλασσόμενους του αρ. 69ΠΚ, ή τη διαμονή τους σε εξωνοσοκομειακές στεγαστικές δομές.

 

Αλλά θεσμοθετεί το «ειδικό τμήμα» (ψυχιατρείου ή γενικού νοσοκομείου), σε μια λογική παλαιο-ιδρυματικής παλινδρόμησης. Ενα είδος «δικαστικού ψυχιατρείου», που σ΄ όλη την Ευρώπη έχει αποδειχτεί ότι λειτουργεί ως πραγματικό κολαστήριο, έχει αποτύχει και είναι υπό ριζική αμφισβήτηση παντού. Εν προκειμένω, «θα διαθέτει την κατάλληλη υλικοτεχνική υποδομή και εξοπλισμό για την εξυπηρέτηση των αναγκών των ατόμων που νοσηλεύονται». Τι κρύβει και τι υπαινίσσεται αυτή η «κατάλληλη υλικοτεχνική υποδομή και εξοπλισμός»; Μήπως για την απρόσκοπτη εφαρμογή των «μέσων αυξημένης ψυχιατρικής φροντίδας και ασφαλείας, όπως η προστατευτική απομόνωση και ο σωματικός περιορισμός», που, ο ν. 4509, παρ΄ όλα τα συνοδευτικά φληναφήματα περί πρωτοκόλλων, οδηγιών, κατευθυντήριων αρχών κλπ, καθαγιάζει - αυτές τις βάρβαρες κατασταλτικές πρακτικές - και νομοθετικά;

 

Μάλιστα, στο βαθμό που το «ειδικό τμήμα» αποτελεί τμήμα ψυχιατρείου ή γενικού νοσοκομείου, τι θα εμποδίσει τον εγκλεισμό εκεί και άλλων, θεωρούμενων «δύσκολων» ή «επικίνδυνων» ασθενών, που, όμως, δεν έχουν διαπράξει αδίκημα; Πουθενά στο νόμο δεν αναφέρεται ότι το τμήμα αυτό είναι αποκλειστικά και μόνο γι’ αυτούς του αρ. 69.

 

Ένα στοιχείο που δείχνει την προχειρότητα, την έλλειψη μιας σοβαρής πολιτικής και τον απλώς διαχειριστικό χαρακτήρα του νέου νόμου, είναι το γεγονός ότι διαιωνίζεται η πρόβλεψη να μπορεί να εκτίεται το «μέτρο θεραπείας» σε κανονικό τμήμα ψυχιατρείου ή γενικού νοσοκομείου, ενώ η παραμονή σε αυτό (ανεξαρτήτως του τι γίνεται μέχρι τώρα) θα έπρεπε να προβλέπεται μόνο για όσο διάστημα υπάρχει ανάγκη νοσηλείας και όχι επ΄ άπειρον προς εκτέλεση του «μέτρου». 

 

Ο νόμος συνδέει αυθαίρετα τη σοβαρότητα του εγκλήματος με τη σοβαρότητα της ψυχικής διαταραχής του υποκειμένου, εισάγοντας μια γραμμική σχέση μεταξύ τους και προβλέποντας ότι για πλημμελήματα ο μέγιστος χρόνος του «θεραπευτικού μέτρου» είναι τα δυο χρόνια και για κακουργήματα τα πέντε χρόνια - τα οποία, φυσικά, θα μπορούν ν΄ ανανεώνονται επ΄ άπειρον – εισάγοντας έτσι, υπογείως, μια ποινική διάσταση στο υποτιθέμενο «θεραπευτικό μέτρο». Και είναι χαρακτηριστικός ο υποτιθέμενος περιοριστικός όρος για την ανανέωση του «θεραπευτικού μέτρου», ότι ο συνολικός χρόνος διάρκειάς του «δεν μπορεί να υπερβαίνει το ανώτατο όριο της ποινής που προβλέπεται στο νόμο για την πράξη που τέλεσε ο θεραπευόμενος». Το ερώτημα είναι: κι΄ αν στο νόμο προβλέπονται ισόβια;

 

Ένα από τα πολλά παλινδρομικά στοιχεία που εισάγει ο νέος νόμος είναι η πρόβλεψη ότι η εισαγωγή στο «ειδικό ή στο κοινό τμήμα νοσοκομείου» δεν θα γίνεται μόνο μετά από δικαστική απόφαση που κρίνει τον αδικοπραγούντα ως «ακαταλόγιστο», αλλά και με «βούλευμα ή διάταξη του ανακριτή». Ήδη είχαμε μια πρώτη εφαρμογή αυτής της διάταξης αμέσως μετά την ψήφιση του νόμου, όταν άτομο που διέπραξε ανθρωποκτονία στην Πελοπόννησο και είχε στο παρελθόν νοσηλευτεί σε ψυχιατρείο, στάλθηκε αμέσως στο ΨΝΑ, υποτίθεται για πραγματογνωμοσύνη (αυτή που προβλέπεται, βάσει του 4509, να γίνεται αμέσως μετά την διάπραξη της όποιας εγκληματικής πράξης). Οι πραγματογνώμονες τον είδαν, αλλά εξακολουθεί να νοσηλεύεται, χωρίς καμιά παρουσία από τις διωκτικές αρχές που τον είχαν συλλάβει ως διαπράξαντα το έγκλημα. Απλώς τον εναπόθεσαν στο ψυχιατρείο - μέχρι τη δίκη του, που μπορεί να γίνει και μετά πάνω από ένα χρόνο. Γιατί η πραγματογνωμοσύνη θα έπρεπε να γίνει στο ΨΝΑ και όχι σε νοσοκομείο κοντά στην περιοχή του; Αλλωστε, αν και στον 4509 προβλέπεται ότι, μέχρι να βγει το προεδρικό διάταγμα για το «ειδικό» τμήμα, ως τέτοιο, ή και ως «κανονικό» τμήμα ψυχιατρείου ή γενικού νοσοκομείου, θα θεωρείται το Δαφνί, το Δρομοκαίτειο και το ΨΝΘ, ωστόσο δεν υπήρξε κάποια δικαστική απόφαση επί του προκειμένου. Μήπως γιατί η πρακτική, από εδώ και πέρα, θα είναι η άμεση εναπόθεση οποιουδήποτε δράστη με ιστορικό ψυχιατρικής νοσηλείας (ή και απλώς «υπόπτου» για ψυχιατρικό πρόβλημα), απευθείας στο ψυχιατρείο - εν΄ αναμονή, μάλιστα, του «ειδικού τμήματος» που είναι σε διαδικασία ανεύρεσης χώρου, στελέχωσης και λειτουργίας; 

 

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, ένας άλλος, ήδη νοσηλευόμενος βάσει του αρ. 69, που διέμενε σε εξωνοσοκομειακή στεγαστική δομή και διέπραξε ανθρωποκτονία ενώ διέμενε εκεί, βρέθηκε, ενώ ίσχυε ο νέος νόμος, στον Κορυδαλλό, μέσα στις γνωστές απάνθρωπες συνθήκες που επικρατούν εκεί και βρέθηκε νεκρός από «υπερβολική δόση», μαζί με τον συγκρατούμενό του, μέσα στο κελί του. Γιατί «δυο μέτρα και δυο σταθμά»; Πώς και γιατί αποφασίστηκε εκεί η προσαγωγή του, που οδήγησε σ΄ αυτό το θλιβερό τέλος; 

 

Δεν θ΄ αναφερθούμε στην γνωστή περίπτωση του Χ.Δ. και στην απαράδεκτη αντιμετώπισή του από το σύστημα - μια αντιμετώπιση που προεικάζει την λειτουργία του «ειδικού τμήματος» - για την οποία όλα, από όλες τις θεσμικές ιεραρχίες, θεωρήθηκαν «σωστά και αναγκαία». 

 

Πρόκειται να δούμε «πολλά» στο προσεχές μέλλον, που σχετίζονται με τις «προκλήσεις» και τις ευκαιρίες για περαιτέρω καταστολή που δίνει αυτός ο νόμος στην «Δικαιοσύνη» και στην κυρίαρχη Ψυχιατρική. Ένας νόμος που δεν τολμά να στραφεί και ν΄ αντιμετωπίσει τις ρίζες του ζητήματος, που έχουν να κάνουν με την αμφισβήτηση της ίδια της έννοιας του «ακαταλόγιστου», της απο-υποκειμενοποίησης, δηλαδή, του δράστη, της μετατροπής και αντιμετώπισής του ως ενός «επικίνδυνου βιολογικού πράγματος». Με την επικινδυνότητα - που θεωρείται ως ατομική ιδιότητα και όχι στη σχεσιακή της διάσταση - να διαπερνά υπόρρητα όλο το νόμο, όπου κάθε λήψη απόφασης για την τύχη του δράστη πρέπει να λαμβάνει υπόψη της την «πιθανότητα να…». 

 

Φυσικά, η αναγνώριση του δράστη ως υποκειμένου ευθύνης και όχι ως «ακαταλόγιστου» ανατρέπει την τρέχουσα αντιμετώπισή του εκ θεμελίων, καθώς, μεταξύ άλλων, θέτει το ζήτημα της εναλλακτικής ποινής (εκτός φυλακής) σε συνάρτηση με μια ολοκληρωμένη κοινοτική φροντίδα. Απαιτεί, δηλαδή, μια εναλλακτική ψυχιατρική κουλτούρα και πράξη, κοινοτικά βασισμένη, αλλά και μια διαφορετική Δικαιοσύνη.



16/3/2018



ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

 

 

 

 

 

 

Πέμπτη, 15 Μαρτίου 2018

Ακούσια θεραπεία στην κοινότητα - Κείμενου μέλους του Δ.Σ. της ΔΑΛΥΨΥ



Ακούσια θεραπεία στην κοινότητα





Χαιρετίζω τον κάθε ενδιαφερόμενο και συστήνω τον εαυτό μου ως λήπτρια υπηρεσιών ψυχικής υγείας και μέλος της διοικούσας επιτροπής του υπό σύσταση σωματείου ΔΑΛΥΨΥ. Αφού συστήθηκα θα μιλήσω σύμφωνα με την ιδιότητά μου βιωματικά , μέσω των βιωμάτων των δικών μου, αλλά και συγγενών και φίλων και θα επιχειρήσω να κάνω μια απλοϊκή ανάλυση των πραγμάτων όπως τα αντιλαμβάνομαι.



Η αλήθεια είναι ότι δυσκολεύομαι να μιλήσω επί του θέματος γιατί έχω ενστάσεις σε κάθε μία λέξη από αυτές. Δυσκολεύομαι να πεισθώ ότι υπάρχει θεραπεία ψυχικού νοσήματος γιατί δεν δέχομαι ότι οι ψυχικές διαταραχές είναι ασθένειες . Δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι υπάρχει θεραπεία , ειδικά μέσω φαρμακευτικής αγωγής, νοσημάτων για τα οποία ποτέ δεν βρέθηκε μια ιατρική εξέταση που να τα επιβεβαιώνει. Δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι η ακούσια θεραπεία είναι προς όφελος του ασθενή. Και τέλος δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι η μεταφορά αυτής της θεραπείας στην κοινότητα δεν σημαίνει απλά τη μεταφορά μέρους της ευθύνης της θεραπείας σε μια ολόκληρη κοινωνία. Θέλοντας να διατυπώσω λοιπόν αλλιώς το θέμα ίσως θα το ονόμαζα διεύρυνση του καθεστώτος καταστολής των μη αποδεκτών συμπεριφορών σε ολόκληρη κοινωνία.



Όχι λοιπόν δεν συμφωνώ με αυτό. Δεν συμφωνώ ότι ένας δύο ή μία κάστα γιατρών είναι σε θέση να αποφασίσει για μένα ή οποιονδήποτε οικείο μου μια θεραπεία και μάλιστα πρέπει να μου την επιβάλλει. Δεν συμφωνώ βέβαια και με την ακούσια νοσηλεία και μάλιστα με τρομάζει ακόμα περισσότερο μια και περιέχει μαζί με την ακούσια λήψη φαρμακευτικής αγωγής και τη στέρηση κάθε ελευθερίας. Να ένας λόγος που λαμβάνω λοιπόν την αγωγή μου. Για να μην βρεθώ κλεισμένη και καθηλωμένη ίσως σε ένα άσυλο.



Κάποιος θα μου πει αφού παίρνεις τα φάρμακά σου τι πρόβλημα έχεις με την με την ψήφιση αυτού του νομοσχεδίου; Και θα απαντούσα ότι μέχρι στιγμής έχω μια πιθανότητα διαφυγής από αυτό. Έχω μια πιθανότητα ίασης. Με την ψήφιση αυτού του νομοσχεδίου όμως δεν θα μου μείνει καμία. Επίσης δεν θα ήθελα βάση νόμου πλέον να ενισχύσω τις προσπάθειες των φαρμακευτικών εταιρειών να πλουτίσουν κι άλλο. Δεν θα ήθελα να μου χορηγείται δια της βίας ένα φάρμακο που κατά κανόνα έχει καταστροφικές συνέπειες για τον οργανισμό μου αλλά και αμφίβολες επιπτώσεις στην ψυχολογία μου.



Κι αν εγώ έχω παραιτηθεί όντας 15 χρόνια χρήστης ψυχοφαρμάκων από την ιδέα να ζήσω ελεύθερη και υγιής δεν θα ήθελα αυτή η πιθανότητα να στερηθεί από κάθε άτομο που κάποια στιγμή στη ζωή του θα ξεπεράσει τα αμφιλεγόμενα όρια της λογικής . Αυτό το άτομο συνήθως είναι ένα υποκείμενο πόνου και θα μπορούσε να είναι το παιδί σας ,μιας κι εμένα η ψυχιατρική διάγνωση μου στέρησε κι αυτό το δικαίωμα να φέρω στον κόσμο ένα παιδί.



Λέγεται ότι η ψυχιατρική χρησιμοποιεί την ακούσια θεραπεία γιατί δεν είμαι σε θέση να φροντίσω για το συμφέρον της υγείας μου και για να αποφευχθούν πράξεις βίας προς τον εαυτό μου ή προς τρίτα άτομα. Εγώ όμως γνωρίζοντας τον εαυτό μου έχω να σας πω ότι ποτέ δεν ήμουν σε θέση να βλάψω άνθρωπο ούτε και είχα πρόθεση να κάνω κακό στον εαυτό μου. Παρόλα αυτά φυλακίστηκα σε άσυλα κατ επανάληψη βρέθηκα καθηλωμένη μηχανικά και εξαναγκάστηκα στη λήψη φαρμακευτικής αγωγής με ανυπολόγιστες ζημιές στη γενική μου υγεία. Ποιος λοιπόν έκρινε για μένα ότι ήμουν σε θέση να διαπράξω έγκλημα και ως εγκληματία με τιμώρησε; Τι είναι αυτό; Προληπτική τιμωρία; Προληπτική φυλάκιση;



Ξέρετε ποιο ήταν το έγκλημά μου; Το θάρρος μου να αντιμετωπίσω ως τέτοιο το νοσηρό οικογενειακό μου περιβάλλον και το θράσος μου να απαξιώσω τον ρόλο των ψυχιάτρων στους οποίους με έσυραν για εξέταση. Πώς γίνεται να θεραπευτεί κάποιος κάτω υπό το καθεστώς βίας με τη συνεργασία ενός αμφίβολου ιατρικού κλάδου με τη δικαστική εξουσία; Δεν θεραπεύεται απλά φοβάται από τη μία μην τιμωρηθεί ακόμα πιο βάναυσα και αποδομείται από την άλλη η προσωπικότητα του ο χαρακτήρας του το σθένος του και η βούληση του με τη βοήθεια των ψυχοφαρμάκων. Πώς γίνεται ο ψυχικά ασθενής , ο ψυχικά ευαίσθητος φορέας πόνου θα έλεγα εγώ, να γιατρέψει την ψυχή του χωρίς να σκύψει κάποιος πάνω από τα προβλήματα που τον οδήγησαν σ’ αυτή τη θέση; Πότε η αναγκαστική θεραπεία στράφηκε προς αυτή την κατεύθυνση; Και ένα άλλο μεγάλο ερώτημα. Γιατί τα κρούσματα ψυχολογικών προβλημάτων έχουν αυξηθεί τόσο πολύ στις μέρες μας; Μήπως γιατί νοσεί η ίδια η κοινωνία; Οι οικογένειες οι μικρές κοινωνίες από το σχολείο μέχρι το εργασιακό περιβάλλον μέχρι και ολόκληρη η κοινωνία με την ευρύτερη έννοια;



Σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης, σε μια περίοδο που διεξάγονται πόλεμοι σε μια περίοδο κρίσης αξιών οι παρεκκλίνουσες συμπεριφορές πρέπει να καταστέλλονται. Για να μην αναφερθώ στην τεράστια αύξηση των διαγνώσεων σε κάθε καινούρια έκδοση του διαγνωστικού εγχειριδίου DSM. Επίπλαστων διαγνώσεων που αποφασίζονται δια ψηφοφορίας μεταξύ μια ομάδας γιατρών! Δεν δρουν βέβαια αυτοί οι γιατροί εντελώς αυθαίρετα. Βασίζονται σε έρευνες που ήδη έχουν διεξαχθεί , έρευνες που τις περισσότερες φορές διεξάγονται με τη χρηματοδότηση των ίδιων τα φαρμακοβιομηχανιών.



Κάθε ψυχολογικό πρόβλημα κρύβει πίσω του έναν άνθρωπο τραυματισμένο. Ένα φορέα πόνου και τραυμάτων τέτοιων ώστε δεν μπόρεσε να τα αντέξει και ξέφυγε από τα στενά όρια της λογικής. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να ιαθεί η ψυχή αυτού του ανθρώπου από το να ακούσεις τι έχει να σου πει. Να ακούσεις τι έχει να σου πει το κάθε του σύμπτωμα. Να σταθείς πάνω από το παραλήρημά του από την ψευδαίσθησή του από την υπερκινητικότητα ή οποιαδήποτε άλλη παρεκκλίνουσα συμπεριφορά και να τη συσχετίσεις με την ιστορία και με τα βιώματά του. Να δείξεις κατανόηση να προσπαθήσεις να του γιατρέψεις τις πληγές ακούγοντάς τον με προσοχή και αγάπη και να τον ηρεμήσεις.



Δεν απαξιώνω εντελώς το ρόλο των φαρμάκων σ’ αυτό. Ίσως όταν είναι στη μεγάλη κρίση να χρειάζεται κάποια από αυτά για να του μειωθούν τα ενοχλητικά συμπτώματα.



Αλλά σκεφθείτε όμως τώρα τι συμβαίνει στην πράξη σε έναν άνθρωπο που είναι σε κρίση. Τον αρπάζουν με τη βοήθεια αστυνομικών οργάνων , του φοράνε χειροπέδες , τον μεταφέρουν με αστυνομικό όχημα μπροστά σε 2 γιατρούς που έχουν πάρει το ρόλο του δικαστή και με συνοπτικές διαδικασίες βρίσκεται πίσω από τα κάγκελα κάποιου άσυλου πολλές φορές κιόλας δεμένος με ιμάντες.



Ξαφνικά ο ταλαιπωρημένος αυτός άνθρωπος βρίσκεται αντιμέτωπος με το σωφρονιστικό σύστημα της ψυχιατρικής γιατί μόνο με τέτοιο θα μπορούσα να το παρομοιάσω. Ξαφνικά τιμωρείται για κάτι που δεν έκανε επειδή κάποιοι έκριναν πως υπάρχει περίπτωση να προβεί σε επικίνδυνη πράξη. Ξαφνικά του στερείται κάθε ανθρώπινη ελευθερία , χάνει κάθε ανθρώπινο δικαίωμα , καταρρακώνεται η προσωπικότητά του και δέχεται μια απαξιωτική και απάνθρωπη αντιμετώπιση. Αυτός ο άνθρωπος λοιπόν θα έλεγα ότι από πιθανός θύτης μεταβάλλεται σε πραγματικό θύμα.



Επιπλέον δυσχεραίνει τη θέση του όσο δεν παραδέχεται ότι είναι άρρωστος και δεν συνεργάζεται με τους θεράποντες ιατρούς του και το νοσηλευτικό προσωπικό. Αν τελικά πάρει το πολυπόθητο εξιτήριο και δεν βρεθεί σε κάποιο οικοτροφείο ή ξενώνα ισόβια παίρνει μαζί του και μια διάγνωση που θα τον στιγματίζει και οδηγίες για τακτική ιατρική παρακολούθηση καθώς και λήψη θεραπευτικής αγωγής.



Προσπαθεί τότε και πάλι να συνεχίσει τη ζωή του με διαφορετικούς όρους αυτή τη φορά αλλά βλέπει πόσο χειρότερα είναι από πριν τα πράγματα. Σιγά σιγά καταλαβαίνει ότι αυτή η ταμπέλα θα τον συνοδεύει για πάντα και θα του διαλύει κάθε προσπάθεια να ζήσει μια φυσιολογική ζωή. Το στίγμα θα τον ακολουθεί παντού. Στην εργασία του που συνήθως τη χάνει, στις διαπροσωπικές σχέσεις που βλέπει να διαλύονται και στην αντιμετώπισή του από την κοινωνία δεχόμενος έντονο το στίγμα και το ρατσισμό. Επιχειρεί τη συνεργασία με ειδικούς όπως τον παραπέμπει το εξιτήριο και βρίσκει μπροστά του ειδικούς που θέλουν να του ορίσουν την κάθε πράξη και να του ψυχιατρικοποιήσουν την κάθε συμπεριφορά και σκέψη. Σε κάθε ανθρώπινο συναίσθημα που φαίνεται λίγο έντονο ή κάθε ανθρώπινη συμπεριφορά του που φαίνεται κάπως δυναμική ο ειδικός θα έρθει να του τροποποιήσει την θεραπευτική αγωγή με κατασταλτικά κυρίως φάρμακα, φάρμακα που δεν τον αφήνουν να σκεφτεί να δράσει να λειτουργήσει να δημιουργήσει και εν τέλει να ζήσει.



Με τον καιρό βλέποντας ότι δεν μπορεί να επιβιώσει αλλιώς επιχειρεί να πάρει κάποιο αναπηρικό επίδομα το οποίο συνήθως κατά το μεγαλύτερο μέρος του ξοδεύει σε συμμετοχές ιατρικών επισκέψεων και φαρμάκων μιας και λόγω των ψυχοφαρμάκων που παίρνει αντιμετωπίζει όλο και περισσότερα προβλήματα υγείας. Θέλετε να σας πω πως αισθάνομαι εγώ τώρα; Όντας σ’ αυτή την θέση;



Αισθάνομαι ότι με κρατάνε στη ζωή στερώντας μου τόσο από την ποιότητα όσο και από τη διάρκειά της. Αισθάνομαι ένα προϊόν προς εκμετάλλευση για να πλουτίζει μια ολόκληρη βιομηχανία και ένα ολόκληρο σύστημα. Και όχι αυτό δεν είναι κατάθλιψη. Όχι σε τέτοια θέση δεν είχα βρεθεί πριν την επαφή μου με το ψυχιατρικό κατεστημένο. Μέχρι τότε ένιωθα ότι έχω αξιοπρέπεια. Είχα όνειρα είχα ελπίδες είχα πυγμή και ήμουν περήφανη για το χαρακτήρα μου. Ο λόγος που έχω κρατήσει λίγη από την αξιοπρέπειά μου και που έχω μια μικρή θέληση για ζωή είναι ότι κατάφερα νωρίς να καταλάβω ένα πράγμα. Ότι για να μπορέσω να επιβιώσω πλέον πρέπει να έχω πολιτική . Πρέπει να παίξω το παιχνίδι στο οποίο με έβαλαν να κάνω το πιόνι. Πρέπει να κρύβω ότι έχω ακόμα σθένος και να το εκδηλώνω μόνο υπό προϋποθέσεις.



Και ξέρω ότι είναι μεγάλο ρίσκο που ανοίγομαι και μιλάω αυτή τη στιγμή δημόσια αλλά αφενός ξέρω ότι έχω κοντά μου και κάποιους συμμάχους αφετέρου δεν έχω πολλά να χάσω πλέον. Δεν ευελπιστώ από πιόνι να γίνω βασίλισσα . Έχω μια ελπίδα όμως να βάλω ένα μικρό λιθαράκι στην καλύτερη αντιμετώπιση του ψυχικά πάσχοντος. Δεν ακούγεται μεγάλη προσδοκία αλλά για μένα που έχω χάσει σχεδόν τα πάντα , που έχω χάσει δικούς μου ανθρώπους από αυτοκτονία όντας σε θεραπευτική αγωγή που έχω δει ανθρώπινες ζωές να καταστρέφονται μέσα σε ψυχιατρεία και ιδρύματα αυτό είναι μεγάλος στόχος.



Σας ευχαριστώ.





Kατερίνα Χατζή*




*Το κείμενο της ομιλίας αυτής διαβάστηκε για πρώτη φορά στην σχετική εκδήλωση της " Πρωτοβουλίας 'Ψ' " για το νομοσχέδιο που ετοιμάζεται για την "ακούσια θεραπεία στην κοινότητα", την Παρασκευή, 9 Μαρτίου 2018, στην αίθουσα του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων.